Nieuwe locatie opzetten?

Denkt u erover om ook GoldenSports te starten in uw gemeente? Neem dan contact op met Leonie Everts 0614283490

GoldenSports is een groot succes in Amsterdam, Utrecht en Helmond. In drie jaar tijd doen er meer dan 400 ouderen mee aan onze trainingen. De deelnemers waarderen de trainingen met meer dan een 8. GoldenSports is een effectieve en een erkende interventie. Uit effectonderzoek van 2017 komt naar voren dat 80% van de deelnemers meer gaat bewegen door mee te doen en 80% meer buurtgenoten leert kennen.
Stichting GoldenSports is door het Oranje Fonds geselecteerd voor het Groeiprogramma. Dit betekent dat we inhoudelijk en financieel ondersteund worden bij opschaling van de interventie. Goldensports  heeft de ambitie om in 5 jaar op te schalen naar 200 locaties. We zijn op zoek naar sport of welzijns organisaties in het hele land die GoldenSports in hun gemeente willen aanbieden. Heb je interesse mail dan naar info@GoldenSports.nl of bel 0614283490
We bieden nieuwe locaties ondersteuning en advies bij het opzetten van de training, het werven van deelnemers, de communicatiemiddelen, de fondsenwerving en nascholing voor projectleiders en vrijwilligers. 

GoldenSports heeft per 1 december 2015 het predicaat “goedgeschreven interventie” gekregen van het Kenniscentrum Sport.  

Hieronder vindt u de handleiding voor het opzetten van een nieuwe locatie. 

Inhoudsopgave:
Samenvatting
Uitgebreide beschrijving
Doel
Aanpak
Materialen
Locatie
Organisatie
Implementatie
Training oudere migrante vrouwen
Samenvatting werkzame elementen
Aangehaalde literatuur

Samenvatting

Leonie Everts heeft in opdracht van Stichting GoldenSports de interventie GoldenSports ontwikkeld.
De doelgroep bestaat uit senioren m/v ( 55+) die te weinig bewegen. De interventie sluit hierbij fitte senioren niet uit. Het is een antwoord op twee maatschappelijke problemen: afbrokkeling van de hulp aan ouderen en de toename van eenzaamheid bij ouderen. Om gezond oud te worden is het belangrijk om sociale contacten te hebben en fysiek fit te blijven.
Het doel van de interventie GoldenSports is om senioren (m/v) te stimuleren om samen met buurtgenoten meer te gaan bewegen. Op deze manier blijven ze langer gezond en ontmoeten ze leeftijdgenoten in de buurt.
De toelatingscriteria zijn over het algemeen als volgt:

  • De deelnemer is in staat te lopen zonder hulpmiddel zoals stok/rollator etc.
  • De deelnemer is in staat om te luisteren naar de opdrachten van de fysiotherapeut/trainer en daar gehoor aan te geven.

De doelgroep is betrokken bij de ontwikkeling van de interventie GoldenSports.
Voor de start van de eerste pilot zijn twee focusgroepen gehouden. Op basis hiervan is het concept ontwikkeld.

Belangrijke elementen van GoldenSports zijn:

  • Sport en bewegen in de buitenlucht
  • Voor elk niveau geschikt
  • Buurtgenoten leren kennen
  • Onder deskundige begeleiding
  • Veel variatie in de trainingen
  • Per keer betalen en betaalbaar
  • Vrijwilligers spelen een belangrijke rol in de organisatie

GoldenSports wordt per locatie een of twee maal per week aangeboden door een fysiotherapeut of gediplomeerde trainer ( ALO/CIOS/MBO niveau 4 Sport en bewegen) eventueel geassisteerd door een of twee stagiaires.  De trainingen vinden plaats in de buitenlucht op een (kunstgras-)veld in een woonwijk. Bij stromende regen kan soms binnen worden getraind. Er wordt grote variatie aangeboden in de bewegingsactiviteiten. In iedere training komen de 5 grond motorische vormen aan bod: balans, spierkracht, lenigheid, coördinatie en conditie.Na afloop wordt samen koffie en thee gedronken.
In 2016 zijn we gestart met binnen trainingen om ook oudere migrante vrouwen de gelegenheid te bieden om mee te doen. Alleen vrouwen kunnen deelnemen aan deze trainingen.
Werving is een belangrijk onderdeel van de interventie. Werving wordt door de aanvrager gedaan, eventueel samen met een student marketing van een HBO opleiding. De werving richt zich enerzijds direct op de doelgroep met flyers, affiches, social media en presentaties. Anderzijds richt de werving zich op intermediairs en ambassadeurs die in een cirkel van 3 km rondom het veld werkzaam zijn.
Er is een website waar iedere locatie een pagina heeft en er zijn werving- en communicatiemiddelen aanwezig. Deze worden aangepast aan de locatie waar de training plaatsvindt.
Deelnemers hoeven niet door te stromen naar een ander aanbod. De trainingen worden 12 maanden per jaar gegeven en gaan ieder jaar door. Er ontstaat een clubgevoel. Het “eigenaarschap” van de locatie GoldenSports verschuift steeds meer naar de deelnemers.
De trainers zijn unaniem tevreden over de inhoud van het concept. Alleen zijn de meningen verdeeld over het indelen in niveau groepen. De motorische vaardigheden en fysieke fitheid van de deelnemers zijn erg verschillend. De hoogte van de entreeprijzen is prima. De organisatie en marketing wordt als voldoende tot goed beoordeeld. 

1. Uitgebreide beschrijving

1.1 Doelgroep:

Senioren 55+. Zowel senioren die op dit moment niet meedoen aan een of andere bewegingsactiviteit als senioren die al wel mee doen met een of andere activiteit. We richten ons op zowel kwetsbare senioren (weinig bewegen, sociaal geïsoleerd) als op minder kwetsbare senioren. Senioren die te weinig bewegen hebben een verminderde conditie, minder spierkracht en lopen een groter risico om te vallen. zijn.
Uit onderzoek komt naar voren dat het louter werven van kwetsbare senioren bijna onmogelijk is. We richten ons op senioren die wel in beweging te krijgen zijn en gaan via mond-tot mond reclame de meer kwetsbare doelgroep benaderen. Op deze manier zorgen we er voor dat ook kwetsbare ouderen meer gaan bewegen.
Het criterium 55+ is voorlopig het uitgangspunt. Om veilig en verantwoord te bewegen is het belangrijk dat er in niveau groepen bewogen wordt. We schatten nu in dat dit mogelijk is als je 55 als uitgangspunt neemt. 

Selectie van deelnemers.
De toelatingscriteria zijn over het algemeen als volgt:

  • De deelnemer is in staat te lopen zonder hulpmiddel zoals stok/rollator etc.
  • De deelnemer is in staat om te luisteren naar de opdrachten van de fysiotherapeut/trainer en daar gehoor aan te geven.

Bij de aanmelding vullen alle deelnemers een aanmeldingsformulier in. In dit formulier beantwoorden zij  onder andere de volgende vragen:

  • Heeft u hartproblemen en mag u geen lichamelijke inspanning doen op advies van een arts?
  • Heeft u pijn op de borst bij lichamelijke inspanning?
  • Heeft u de afgelopen maand pijn op de borst gehad terwijl u geen lichamelijke inspanning voerde?
  • Verliest u uw evenwicht als gevolg van duizeligheid of verliest u wel eens uw bewustzijn?
  • Heeft u skelet-en of gewrichtsprobleem (Bijv. rug, knie, heup) dat kan verergeren in uw lichamelijke activiteitenpatroon
  • Schrijft uw arts u op dit moment medicijnen voor in verband met bloeddruk- of hartprobleem?
  • Bent u op de hoogte van andere redenen waarom u geen lichamelijke inspanning zou mogen volgen?

Bij één of meerdere keren antwoord JA adviseren wij om te overleggen met huisarts en/of fysiotherapeut over deelname.

Betrokkenheid doelgroep bij ontwikkeling van de interventie

Voor de start van de eerste pilot zijn twee focusgroepen gehouden. Iedere groep bestond uit 8  senioren 65+ uit de Olympiaplein-buurt in Amsterdam Oud-Zuid. Daarnaast zijn 35 individuele interviews gehouden.
In de focusgroepen/interviews kwam aan de orde: hoe zijn senioren te motiveren om mee te doen, welke begeleiding is nodig, op welk tijdstip van de dag traint men het liefst en hoe moet een training er inhoudelijk uitzien.

De belangrijkste uitkomsten waren:

  • Begeleiding door fysiotherapeut/gediplomeerde trainer
  • Iedereen moet mee kunnen doen
  • Trainen samen met buurtgenoten
  • De activiteiten moeten leuk om te doen zijn
  • Training in de ochtend niet te vroeg
  • Geen vaste verplichting, d.w.z. per keer betalen

Het concept GoldenSports is gebaseerd op de uitkomst van de resultaten van de focusgroepen, interviews en evaluatieonderzoek.
Daarnaast zijn tijdens de pilot de eerste drie maanden wekelijks korte evaluaties gehouden over de inhoud (wat is leuk/niet leuk?). Na drie maanden, aan het einde van de pilot, zijn uitgebreide evaluaties en rondetafel-gesprekken gehouden. Hierin werden onder andere de verwachtingen en wensen van de deelnemers gepeild. Denk hierbij aan zaken als de entreeprijs, wensen ten aanzien van clinics, wat kunnen de deelnemers betekenen bij de pr van GoldenSports en wie wil vrijwilliger zijn.
De evaluaties van de deelnemers zijn gebruikt om het concept te verbeteren.

1.2 Doel

Hoofddoel 
Het doel van GoldenSports in tweeledig: naast het stimuleren van meer bewegen ter bevordering van de gezondheid zet de interventie ook in op het verbeteren van sociale contacten en het voorkomen of verminderen van eenzaamheid.
Senioren gaan door mee te doen aan GoldenSports meer bewegen. Daarnaast hebben senioren, door mee te doen aan Goldensports meer sociale interactie met leeftijdsgenoten in de buurt. 

Subdoelen

  1. Door wekelijks mee te doen aan GoldenSports hebben de deelnemers een betere fysieke balans en coördinatie waardoor de kans om te vallen kleiner wordt
  2. Door aan gevarieerde en leuke activiteiten mee te doen hebben de deelnemers meer plezier in bewegen.
  3. Door mee te doen ontmoeten de deelnemers buurtgenoten en leeftijdsgenoten en hebben daardoor meer sociale contacten.

1.3  Aanpak

Opzet van de interventie

GoldenSports bestaat uit drie onderdelen:

  1. Werving in de buurt van het sportveld
    1. Via intermediairs (zoals POH, huisartsen, fysiotherapeuten, zorg- en welzijnmedewerkers, maatschappelijk werkers, ambassadeurs en sportcoaches)
    2. Via bij doelgroep (door de uitvoerder samen met de studenten SM&O)
    3. Na de start van de training samen met de deelnemers
  2. Trainingen
    1. Bewegingsactiviteiten (zoals frequentie, inhoud, oefenstof)
    2. Sociale interactie (tijdens en na de training)
  3. Evaluatie na drie maanden 

Inhoud van de interventie

Fase 1 Werving
Een van de belangrijkste onderdelen van de interventie GoldenSports is de werving van deelnemers. Bij de werving richt men zich op de buurt waar de GoldenSports locatie gaat beginnen. De focus wordt gelegd op een gebied met een straal van ongeveer 3 km rondom de locatie.

De werving wordt gedaan door de aanvrager van de interventie. Hiervoor staan uren in de begroting. Bij voorkeur wordt gebruik gemaakt van stagiaires van de opleiding Sport en bewegen of Sport management en ondernemen. De start vindt bij voorkeur plaats in het voorjaar direct na Pasen.

Drie maanden voor de start wordt begonnen met de werving.
Twee manieren om deelnemers te werven:

  • Via Intermediairs
  • Direct gericht op de doelgroep

A  Werving via intermediairs
Voor de start van de interventie:
Drie maanden voor de start van de interventie wordt geadviseerd om te starten met de werving (eventueel met behulp van een stagiaire).

Dit houdt in dat het eerste lijns-netwerk en sociaal medisch netwerk in de buurt in kaart wordt gebracht. Daarnaast worden formele en informele netwerken van 55+ in de buurt in kaart gebracht. Deze potentiele intermediairs worden geïnformeerd via nieuwsbrieven, presentaties en folders. Door uitleg te geven en te enthousiasmeren worden zij ambassadeur en geven ze informatie door aan de doelgroep. 
Eén maand van te voren worden flyers en affiches verspreid aan alle eerstelijns-en sociaal medisch netwerken in de buurt.

B  Werving direct bij de doelgroep
Twee – vier weken
voor de start van een locatie wordt geadviseerd om flyers en affiches huis aan huis in de directe omgeving van het veld te verspreiden. Dit wordt gedaan met hulp van de studenten en vrijwilligers. Flyers worden verspreid bij lokale markten, affiches bij lokale supermarkten of winkels waar bij uitstek senioren komen (gehoortoestellenwinkels, opticiens, diëtistes en pedicures).
Artikelen met een foto in huis aan huis kranten zijn hierbij ook nuttig. Ook wordt Facebook steeds meer gebruikt omdeelnemers te werven en te enthousiasmeren
.

C  Werving na de start
Ook na de start is werving van nieuwe leden een voortdurend aandachtspunt. Dit gaat ieder jaar weer door. Dit kan men doen door:

  • Aan de deelnemers te vragen om affiches en flyers te verspreiden en hun buren en vrienden te informeren. Twee keer per jaar verspreiden de leden de flyers bij huisartsen, fysiotherapeuten en apotheken
  • Door een paar keer per jaar de actie te doen: ‘Ik neem je mee’ plaats de deelnemers. Bij het meenemen van een nieuwe deelnemer mag de desbetreffende deelnemer zelf gratis trainen.
  • Artikelen plaatsen in andere kranten over het succes van GoldenSports. Lokale radio en tv en lokale bladen worden uitgenodigd om reportages te maken

Fase 2 De trainingen
Er wordt een feestelijk opening georganiseerd. Daarbij wordt een lokaal bekende persoon uitgenodigd om de opening te verrichten.

  • De trainingen vinden een of twee keer in de week plaats en worden op maandagen/woensdagen of dinsdagen/donderdagen aangeboden, afhankelijk van de locatie. Het tijdstip is op elke locatie 10.30-11.30 uur.
    De trainingen vinden plaats in de buitenlucht op een kunstgrasveld en gaan twaalf maanden per jaar door. Bij stromende regen worden de trainingen indien mogelijk binnen verzorgd. Men kan per keer betalen, de kosten varieren van 3-5 euro per keer. Er wordt geadviseerd om minima 55+ € 1 per keer te laten betalen.
  • De trainingen worden verzorgd door één fysiotherapeut of gediplomeerde trainer met eventueel twee stagiaires. Na drie maanden doen er meestal gemiddeld 10 deelnemers per keer mee, na 6 maanden 15 deelnemers per keer. Alle deelnemers vullen een redelijk uitgebreid aanmeldingsformulier in. Ook verklaren zij (met hun handtekening) dat men zich realiseert en dat men op eigen risico meedoet.
  • De vrijwilligers houden iedere training een lijst met aanwezigen bij. Deelnemers die op vakantie gaan geven dit door. Afwezigen worden gebeld of gemaild.
  • Het is ook mogelijk dat er een training wordt georganiseerd voor alleen vrouwen om ook oudere migrante vrouwen de mogelijkheid te bieden om mee te doen. In dat geval vindt de training in een binnenruimte  (gymzaal of theaterzaal) plaats en wordt de training door een vrouwelijke fysiotherapeut/trainer gegeven. De kosten zijn dan € 1 per keer. Voor deze groep is een nieuwe flyer ontwikkeld.

A  Bewegingsactiviteiten

  • In iedere training komen de 5 grond motorische vormen aan bod: Balans, spierkracht, lenigheid, coördinatie en conditie.
  • De training begint met een gezamenlijke warming-up.
  • De training bestaat uit 15 minuten balans en coördinatie oefeningen, 15 minuten oefeningen voor spierkracht en lenigheid en 15 minuten sport en spel( handbal, hockey, korfbal, walking football.

De training wordt afgesloten met een gezamenlijke cooling down.
De trainingen zijn dus zeer gevarieerd. Het is voor de deelnemers steeds een verrassing wat er aangeboden wordt.
Geadviseerd wordt om twee keer per jaar een fitheidstest aan te bieden. De gegevens hiervan worden opgeslagen.

B  Sociale interactie;

  • In de training wordt de sociale interactie bevorderd door: oefeningen in tweetallen te doen, korte wedstrijden met teams, bewegingsactiviteiten waarin men elkaars naam leert kennen, beginnen en eindigen in een kleine kring. Daarnaast stimuleren we de deelnemers om na afloop samen iets te drinken. Er ontstaan op den duur duurzame sociale relaties.

Fase 3 Evaluatie

  1. Iedere locatie houdt na drie maanden een uitgebreide evaluatie onder de deelnemers (voorbeeld bij de documenten).

1.4  Materialen
Iedere locatie heeft eigen aangepaste sportmaterialen in een grote tas.
Iedere locatie heeft AED voorhanden, bijvoorbeeld in een kleedruimte of deze is aanwezig in de tas met sportmaterialen.

Er is een digitale handleiding, waarin het concept GoldenSports staat beschreven en waar alle documenten die nodig zijn om GoldenSports op te starten aanwezig zijn.  Denk hierbij niet alleen aan inschrijfformulieren maar denk ook aan beschrijvingen van oefeningen en spelvormen die gebruikt kunnen worden op de training. Bijvoorbeeld: vragenlijsten om na drie maanden te evalueren (waardering)  het effect van de training te onderzoeken.

Communicatiemateriaal zoals, flyers, affiches, posters, PowerPointpresentaties en een filmpje over het concept zijn beschikbaar. Het communicatiemateriaal kan worden aangepast aan lokale omstandigheden. Iedere locatie heeft een eigen pagina op de website waarin praktische informatie en nieuws wordt vermeld en foto’s worden geplaatst.
Een adviseur van GoldenSports biedt ondersteuning bij het opzetten van een nieuwe locatie

1.5 Locatie
De sport-en bewegingsactiviteiten vinden plaats op een (kunstgras-)veld in een woonwijk of dorp. Op de locatie is een bergingsruimte aanwezig waar de sportmaterialen kunnen worden opgeborgen. Om ook oudere vrouwen met een migratieachtergrond de gelegenheid te geven mee te doen kunnen binnen trainingen worden georganiseerd in een gymzaal.

1.6 Organisaties
Sport en welzijnsorgaisaties of sportverenigingen kunnen de interventie GoldenSports organiseren. De sport-en bewegingsactiviteiten worden uitgevoerd door fysiotherapie praktijken/sportscholen met stagiaires die in de buurt van het (kunstgras-)veld gelegen zijn.
De uitvoerders zijn gediplomeerde trainers (fysiotherapeuten/ALO/CIOS) die ervaring hebben met het begeleiden van senioren.

1.7 Implementatie
Op de website van GoldenSports ( www.goldenSports.nl) bevindt zich een digitale handleiding, waarin het concept staat beschreven en waar alle documenten die nodig zijn staan vermeld. Inlogcodes worden aan de aanvrager verstrekt.

1.8 Training voor alleen vrouwen om oudere migrante vrouwen te werven.
In 2016 hebben we met subsidie van Fonds Nuts Ohra de interventie GoldenSports geschikt gemaakt voor oudere migrante vrouwen. Deze trainingen hebben we in 2016 uitgevoerd in de Amsterdam in de Indische buurt en in Osdorp.
In 2018 zijn we op 7 plaatsen in Amsterdam en Utrecht gestart met trainingen voor oudere migrante vrouwen.

1.9 Samenvatting Werkzame elementen 

1  De interventie GoldenSports is laagdrempelig

  • Per keer betalen
  • Maximaal € 3,00 – 5,00 per keer ( trainingen voor alleen vrouwen € 1 per keer)
  • Minima 55 + in Amsterdam betalen allemaal € 1 per keer
  • Voor elk niveau geschikt
  • Voor elk wat wils, veel variatie           

2  Inhoudelijke werkzame elementen

  • 12 maanden per jaar, ook in de vakantieperiode
  • Deelnemers hoeven niet door te stromen naar een andere beweegaanbod.
  • Professionele trainers (fysiotherapeuten, Alo of Cios)

3  Opdoen van nieuwe sociale contacten:

  • De trainingen vinden plaats in de buurt, in een woonwijk. Deelnemers komen elkaar buiten de training tegen bij bijvoorbeeld boodschappen doen.
  • Door samen te sporten en bewegen ontstaan sociale contacten. Na afloop samen wat drinken draagt daar ook aan bij.

4 Mogelijkheid om als vrijwilliger te participeren:

  • Op iedere locatie helpen twee of drie vrijwilligers bij de administratie en de organisatie
  • De deelnemers spelen een actieve rol bij het werven van nieuwe deelnemers, ze vertellen erover tegen hun buurman/buurvrouw en zijn ambassadeurs voor GoldenSports. Ook brengen zij twee keer per jaar flyers langs bij alle eerste lijn organisaties in hun buurt.

5  Kosten van de training

  • De trainingen vinden bij voorkeur plaats in de openbare ruimte op bijvoorbeeld een Cruyffcourt of een Krajicek court. Deze velden worden overdag bijna niet gebruikt. Vaak zijn er outdoorfitness apparaten in de buurt. Er wordt geen huur betaald voor de velden.
  • Vanaf het tweede jaar dekken de inkomsten uit de entreegelden grotendeels de kosten van de trainer en de organisatie. 
  • De trainingen voor migrante vrouwen zijn in verband met de lage entreeprijzen niet kostendekkend en blijven afhankelijk van subsidie van gemeenten en fondsen.

2. Aangehaalde literatuur

  • CBS september (2014).
  • NISB Factsheet belang van bewegen voor ouderen (65+) (2013)
  • Scherder, E. (2014). Laat je hersenen niet zitten. Singeluitgeverijen, oktober 2014
  • Samen sporten in de buitenlucht in de buurt, Geron,juni 2016 
  • Van Lindert, C redactie (2010): Sport, Bewegen en Ouderen, Van wetenschap naar praktijk Arko Sports Media, Nieuwegein.
  • Tak, E. (2013) Reducing the impact of geriatric conditions by physical activity 
  • Timmers, E. (2012): Activo’s doen het anders, op maat en zeker na hun vijftigste Arko Sports Media, Nieuwegein.
  • Eenzaamheid in cijfers, Bron: onderzoek TNS/NIPO, november 2012
  • Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam, Verwey Jonker Instituut 2013
  • Gezondheid van oudere migranten vrouwen in de 4 grote steden, GGD Amsterdam 2015